چسب رزین

 در مقالات  رزین چیست ؟ و مقاله آموزش کار با چوب و رزین اپوکسی مختصر اشاره ایی به مقوله چسب رزینی کرده ام .  در این مقاله اختصاصی به چسب رزین یا چسبهای رزینی می پردازیم .

چسب به شکل فیزیکی بین دو قطعه قرار میگیرد ، و موجب پیوستگی و یکپارچگی آنها میشوند .

 

البته ، پیوستگی بین دو شیئ ، به طرق دیگری نیز قابل انجام است ،از جمله ، واکنش شیمیایی و آلی که بین برخی مواد صورت میگیرد .

 

قبل از توضیح این روشها لازم است . تاریخچه چسب را بدانیم .

 

تاریخچه چسب :

بشر از دیر باز  نیاز به چسب را همواره داشته  است .

 

ابتدا به سراغ مواد چسبنده اطرافش رفت .از عسل و برخی مواد چسبناک حیوانی و گیاهی استفاده کرد .

 

 مقاومت بسیار پائین آنها در مقابل رطوبت و حرارت پاسخگوی نیازش نبودند ، ولی به ناچار از آنها استفاده محدود میکرد ، و بموازات آن تلاش برای یافتن موادی مناسب را  ادامه میداد .

 

تا قرن هجدهم دستاورد مهم و با ارزشی در این خصوص مشاهده نمیشود .

 

در آغاز قرن هجدهم بود که برای  اولین بار شرکتی در هلند شروع به تولید چسب از منابع حیوانی نمود .

 

بتدریج با بالا رفتن تقاضا برای چسب ، تعداد این تولیدکنندگان افزایش یافتند .

 

اغلب این شرکتها اسبهای پیر گله داران را می خریدند و در تولید چسب بکار می بردند .

 

البته استفاده از چهارپایان دیگر هم مرسوم بود ، ولی این چسبهای مایع بنام چسب اسب معروف گشتند .

 

یکی از این تولید کنندگان ، شرکتی میباشد با نام تجاری المرز که لوگوی تجاریش تصویری از کله گاو است ، جالب توجه است که این شرکت هنوز ازمنابع حیوانی ، چسبهای متنوعی برای مصارف خاص تولید میکند .

در ضمن در ایران نیز از ژلاتین پاچه گاو چسب مایعی تولید میشد و نجارها از آن استفاده میکردند .

 

 

چسب حیوانی

 

 برند المرز  از پروتئین شیر نیز چسب مایعی با نام کاسکو  تولید میکرد.

 

ولی اوایل قرن بیستم ،از سنتز گیاهان تولید یک نوع چسب مایع جدید گسترش یافت . همچنین استفاده از صمغ (شیره درختان)

نیز به شکل پراکنده وجود داشت . 

 در این زمان گیاه سریش شناخته شد .از خشک شده قسمتهایی از این گیاه در ترکیب با آب به راحتی نوعی چسب مایع بدست می آید .

این چسب در چسباندن کاغذ بسیار مناسب بود و به سرعت استفاده از آن در صحافی کتب رواج یافت . جالب است که هنوز با وجود تنوع بسیار در صنعت چسب سیریش علاقمندان فراوانی دارد .

 

 

گیاه سریش

 

آغاز قرن بیستم شروع کشف و پیدایش مواد و عناصر بسیاری میباشد ، که در تولید چسبهای مدرن نقش دارند .

 

چسبهای P V A :

 با پیشرفت علوم شیمیایی پلیمرهایی از مواد گیاهی وارد صنعت چسب شدند ، و موجب تحولات عظیمی گردیدند .

چسبهای P V A با تنوع بسیار وارد میدان شدند . این حروف مخفف پلی وینیل استات است . که ما بنام چسب چوب آنرا شناخته و بکار میبریم .

ورود این نوع چسبها به بازار به سال ۱۹۳۰ میلادی بر میگردد .

 

البته بعد از جنگ جهانی دوم به سرعت کاربردش افزایش یافت .زیرا محلول بودن در آب ، سمی نبودن وعدم ایجاد حساسیت پوستی موجب شد ، در صنایع چوب ، کاغذ، مقوا و بسیاری فعالیتهای تولیدی دیگر مورد استفاده قرار گیرند .

 

مزایای دیگر این چسب ، بی بو بودن و سازگاری با محیط زیست است .

 

البته رنگ سفید و اخیرآ نوع بیرنگ آن از دیگر ویژگیهای این چسب میباشد .

 

این چسب با رنگهای اکریلیک پایه آب و خمیر رنگ سازگار است .

 

در ضمن پر فروش ترین چسب جهان به شمار میرود .

 

 

چسب چوب

 

 

پیدایش رزین در چسبها :

 

شیره درختان یا همان صمغ ، مهمترین موادی بودند که هزاران سال پیش بشر با آن چسبهای اولیه را ساخت و بکار برد .

آنها موفق شدند ، با ترکیب لاستیک طبیعی وصمغ چسبهایی بسازند ، که نفو‌ذ آب به داخل قایقها را غیرممکن میساخت .

 این دستاورد فوق العاده مهم ، توانایی ساخت قایقهای بزرگتر را فراهم ساخت .

 

انسان قادر شد :

کشیرانی را توسعه دهد .

سرزمینهای جدید را کشف کند .

ملتهای مختلف را بشناسد و باعث رشد تجارت ، روابط علمی و فرهنگی بین ملل گردند .

این همه دستاورد به نعمت شناخت و استفاده از چسب میسر شد . این یکی از خدمات چسب به بشر است .

 

در آغاز قرن بیستم مجدد همین صمغ بود که موجب انقلابی در صنعت چسب وتحولی در تمام صنایع و پیدایش صنایع جدیدی گردید.

 

محققان شیمی موفق شدند از صمغ طبیعی پلیمر تهیه کنند . و به این ترتیب رزین پا به عرصه گذاشت .

 

به سرعت راه هموار شد ، و در زمان کوتاهی رزین و پلیمرهای صنعتی شناخته و کشف گردیدند.

 

کشف رزین نه تنها صنعت چسب ، بلکه تمام صنایع را متحول ساخت .

رزین عامل مستقیم و غیر مستقیم مشاغل بسیاری در جهان گردید .

بدیهیست که در این مقاله ما فقط به مورد صنعت چسب آن می پردازیم .در ضمن پیشنهاد میشود ،برای اطلاعات بیشتر در مورد رزین ها مقالات رزین چیست ؟ و رنگ چیست ؟  را در همین سایت مطالعه فرمائید .

 

 

کشتی بادبانی چوبی

انواع چسبهای رزینی :

 

همانگونه که توضیح داده شد . ابتدا از صمغ گیاهی ( شیره درختان ) ، دانشمندان موفق به تهیه پلیمر شدند .

 

این آغاز ورود رزین به حوزه چسبها بود . بطور کلی چسبندگی  نقطه مشترک تمام رزینها میباشد .

 

به تعبیری ، اگر نام چسب به رزین بدهیم ، خیلی بیراه نرفته ایم . لذا چسبهای رزینی در مرحله اول بر اساس نوع رزین تشکیل دهنده شان دسته بندی میشوند .

 

 

شیره درخت

 

چسب پلی استر :

این چسبها همانگونه که از نامشان پیداست ، از رزین پلی استر ساخته میشوند .

 

چسبهای پلی استر زمانیکه خشک میشوند ، تبدیل به جامد میگردند .

 

این نوع از چسبها در دسته بندی مواد دو جزئی قرار دارند .

 

همانگونه که در مقاله رزین چیست ؟ مفصل توضیح دادم ، استفاده از هاردنر در این چسبها اجتناب ناپذیر است .

 

 قبل از مصرف ، هر دو مواد باید مخلوط شوند . ترکیب این دو مواد ایجاد یک واکنش مینمایند که گرما زا (ترموست) میباشند .بلافاصله بعد از ترکیب ویکدست شدن دو جزء ، باید در محل مورد نظر ، که از قبل آماده شده است بکار روند .

چسب پلی استر اولین چسب رزینی است که وارد بازار مصرف شد .و به سرعت در صنایع گسترش یافت و کاربردهای فراوانی پیدا کرد .

 

سال ۱۳۴۳در ایران ،  یک مهندس خوش فکر اولین واحد تولید چسبهای رزین پلی استر را بنا نهاد . او آقای مهندس محسن غفاری قاضی سعید است . که چسب دوقلوی با برند غفاری را روانه بازار داخلی نمود .

 

(لازم به توضیح است که لگنا قصد تبلیغ هیچ برندی را ندارد ، و صرفآ به منظور آشنایی بیشتر با چسب رزینی و زمان تولید داخل آن از برند غفاری نام بردیم . البته تولیدات غفاری بعد با برند امگا تغییر نام داد ) .

چسب دوقلو غفاری

 

چسبهای پلی استر با فرمولهای مختلف برای مصارف گوناگون روز به روز گسترش یافته و در صنعت ساختمان ، صنایع الکترونیک ، صنعت رنگ ، صنایع لوازم خانگی ، صنعت رنگ و صنایع بسیار دیگر کاربرد دارند .

 

 

کاربرهای متنوع چسب پلی استر

 

 معایب چسبهای پلی استر :

 

این چسبها با تمام محاسنی که دارا میباشند . نقاط ضعفهایی نیز دارند . که مهمترین آنها را مختصرآ توضیح میدهیم .

 

  • بوی تند و زننده ، که کار و تماس با آن بیش از پنج ساعت توصیه نمیشود .
  • زردی رنگ ، در مواردی که بیرنگی لازم است .قابل استفاده نمی باشند .
  • در پوششهایی که ضخامت لازم است ، مشکل دارند و دچار ترک خوردگی میشوند .
  • تقلیل حجم آنها زمانیکه خشک میشوند . این خصلت باعث مشکلاتی در موارد استفاده میگردند.

این نقاط ضعف برای چنین موادی با این همه مزایا و کاربرد . محققان را وادار کرد ، نسبت به رفع آنها چاره اندیشی کنند .

خوشبختانه تلاشهای صورت گرفته ، موجب پیدایش رزین اپوکسی گردید . و مهمتر از آن کشف رزین اکریلیک است .

 

چسب اپوکسی :

 

 با اصلاح معایب پلی استر و شناخت رزین اپوکسی تحول عظیمی در صنعت چسب ایجاد شد.

 

البته نتوانست  جایگزین مطلق چسب پلی استر شود . چون قیمت آن نسبت به پلی استر گرانتر بود .ولی صنعت چسب را دگرگون ساخت .

 

چسب اپوکسی که بر پایه رزین اپوکسی ساخته میگردد ، نسبت به چسب پلی استر مزایا و امتیازهای فراوانی دارد . ولی بالا بودن قیمت  یک توفیق اجباری برای چسب پلی استر فراهم ساخته است . و از حذف آن جلوگیری کرد .

 

از طرفی با ترکیب صنعتی این دو نوع ، انواع بهینه شده جدیدی وارد بازار مصرف گردید .

 

امروزه در ساخت مجسمه ها ، قصعات پیش ساخته گچی و بتنی ، ساخت سنگهای ساختمانی مصنوعی ، چسب سنگ ،چسب بتونه و بسیاری قطعات رزینی رنگی که نیاز به شفافیت ندارند . از نوع بهینه شده استفاده گسترده میشود .

 

خواص چسبهای اپوکسی :

 

  • فاقد بوی زننده و بیرنگ هستند . در محلهایی که رنگ نیاز نیست بکار میروند ، از شفافیت در زمان جامد شدن برخوردارند .
  • جامد شده اش دچار کاهش حجم نمی شوند .
  • با رنگهای اکریلیک پایه حلال، رنگهای پودری و رنگهای جوهری ترانسپرنت سازگارند .
  • پوشش ضخیم آن روی سطوح فلزی و چوبی ، ایجاد ترک خوردگی نمی نمایند .
  • قدرت نفوذ و چسبندگی آن در ترکیب بتنی بسیار بالا ،  برای تعمیرات قطعات بتنی و پوشش نهایی روی بتن بسیار مناسب است
  • تحمل فشار مکانیکی فوق العاده بالای آن ، باعث کاربرد فراوان در کاشت میلگرد و بولتها در سازه های بتونی گردیده است .
  • خاصیت عایق الکتریکی ، مقاومت در مقابل آب و رطوبت آنرا مناسبترین چسب ، برای محل اتصال کابلهای فشارقوی نموده است .

 

مقره های الکتریکی

 

 

  • در ساخت پره های توربینهای بادی جایگاه ویژه ایی دارند .

 

 

سایت توربینهای بادی

 

  • ساخت قالبهای دقیق بجای فولاد بدلیل مقاومت مکانیکی بالا و قابلیت تراش خوردن کاربرد آنا گسترش یافته است . 
  • چسباندن قطعات مختلف غیر همجنس نقش بسزایی دارند .
  • چسباندن قطعات فلزی بجای عملیات جوشکاری .

 

 

 

 

  • در ساخت جواهر آلات و بدلیجات جایگاه ویژه ایی دارد .

صدها کاربرد دیگر برای این نوع چسب میتوان برشمرد . که از حوصله این مقاله خارج است .

 

چسب اکریلیک :

 

چسب اکریلیک نقش رزینها در تولید چسب را تکمیل ، و رزین را ماده بی رقیب در صنعت چسب ساخت .

 

این چسبها بر خلاف چسبهای پلی استر و اپوکسی دو جزیی نیستند ، و نوع پایه آب و پایه حلال آن تولید میگردد.

 

چسبهای اکریلیک بعلت مزایای منحصر بفردشان ، کاربردهای فراوان در صنایع مختلف دارند .

 

در مقاله رنگ چیست ؟ ، توضیحات لازم ارایه شده است . برای شناخت بیشتر میتوانید بخش رنگهای اکریلیک ،مقاله مذکور را مطالعه فرمائید .

 

این چسب در ساخت مواد درزگیر در مواردی رقیب سیلیکون میباشند .

 

توجه داشته باشید که سیلیکونها و چسبهای اکریلیک کاربردهای متنوع و منحصر بفردی دارند ،ولی چون در ساخت و استفاده برای مواد درزگیر نقاط مشترک دارند ، فقط اختلافاتشان در این خصوص مورد نظر است که به آنها می پردازیم :

 

  • سیلیکون دو جزیی است ، ولی اکریلیک یک جزیی و فاقد نیاز به هاردنر است .
  • هردو مواد ترموست بوده ولی مقاومت سیلیکون در دماهای زیر و بالای صفر بسیار بیشتر از اکریلیک است .
  • اکریلیک با تمام رنگها سازگار و قابل ترکیب است ، در صورتیکه سیلیکون در این مورد محدودیت دارد.
  • سیلیکونها در زمان خشک شدن حالت الاستیک و انعطاف قابل توجه دارند . ولی اکریلیک جامد و انعطاف پذیریش بسیار محدود است .
  • قدرت نفوذ اکریلیک بیشتر از سیلیکون میباشد .
  • مواد درزگیر اکریلیک بسیار شفاف و قابلیت ساختن رنگی آن مطابق و متناسب با محل استفاده وجود دارد . سیلیکون در این خصوص بسیار محدود میباشد
  • قدرت چسبندگی اکریلیک به بتن ، چوب و فلزات و غیرو بسیار بیشتر از سیلیکون است . ولی مقامتش در مقابل رطوبت و آب بسیار کمتر از سیلیکون میباشد  .
  • علاوه بر اختلاف دو مواد در ساخت نوع رنگیشان ، سطوح کار شده با سیلیکون قابلیت رنگ آمیزی ندارند . یا پوشش رنگ آمیزی آنها دوام چندنی ندارند .
  • سطوح اکریلیکی قابلیت سابیدن ، رنگ آمیزی با دوام ، صیقلی و براق شدن در حد مطلوب را دارند .
  • مواد اکریلیک پس از استفاده با حرارت قابلیت بازیافتی دارند .  ولی سیلیکون فاقد این قابلیت است .

 

برای آشنایی بیشتر با نقش رزین اکریلیک   ، به ساخت آکواریومهای عظیم و صفحات مونیتوری وسیع توجه فرمائید .  لطفآ روی عبارت زیر کلیک کنید .

آکواریومهای عظیم

 

چسب پلی یورتان چیست :

 

 

رزین پلی یورتان ، از پلیمرهای مدرن صنایع شیمیایی است . چسب ساخته شده از این رزین ، مزایای مفید هر دو چسب سیلیکون و اکریلیک را توامآ دارا میباشد .

 

رنگ پذیری ، شفافیت ، مقاومت بالای حرارتی ، مقاومت بالا در مقابل رطوبت و تحمل تنشهای مکانیکی از ویژگیهای این چسب است .

 

مزایای این نوع چسب آنرا محبوب صنایع زیادی نموده است . نظیر ، درزگیری برای صنایع خودرو ، لوازم خانگی ، صنایع الکترونیک ، صنایع هوا فضا و بسیاری صنایع دیگر که مصرف کننده آنها میباشند .

 

این چسبها دو نقطه ضعف دارند . اول قیمت گران و دوم اینکه به راحتی از روی سطوح پاک نمیشوند ، و نیازمند حلال قوی هستند .

 

چسب ۱ ، ۲ ، ۳ چیست ؟

 

تا اینجا به چسبهای یک و دو جزئی پرداختیم .

 

در سالهای اخیر نوعی چسب ، در بازار با استقبال فراوان رو به رو گشته و کاربردهای فراوانی پیدا کرده است .

 

این چسبها به نامهای ۱ ، ۲ ، ۳ ( سه سوته میچسبه ) و چسب M D F معروف شده اند .

 

ظاهرشان دو جزئی به نظر میرسد ، چون از یک مایع و یک اسپری همزمان استفاده میشوند . در صورتیکه این نوع چسبها به هیچ وجه دو جزئی نیستند .!

 

 اسپری به عنوان یک کاتالیزور در فرآیند خشک شدن فوری شرکت میکند . بدیهیست خود چسب بدون استفاده از اسپری در مجاورت هوا ، به تنهایی خشک میشود .

 

از طرفی چسبهای دو جزئی تا ترکیب نشوند قابلیت استفاده نداشته و هر جزء به تنهایی اصولآ خشک نمی شوند .

 

چسبهای مذکور از نقطه نظر علم شیمی سیانواکریلات میباشند و عمرشان کوتاه و متاسفانه دارای بخارات سمی هستند .

 

با رعایت نکات ایمنی ، برای استقرار قطعه ایی در محلی خاص ، و یا عملیات پیش مونتاژ بصورت موقت ، تا انجام محکم کاری اصولی بسیار مناسب میباشند . 

 

چسب 1،2،3

 

چسبهای U V ( ماورای بنفش ) چیست ؟

 

در مقاله شبرنگ و شب تاب چیست ؟ در توضیح طیف نور سفید به پرتوهای فرابنفش اشاره کرده ام . لطفآ آن مقاله را مطالعه فرمائید .

برخی مواد در مقابل پرتوهای U V یا همان فرابنفش عکس العملهای متفاوتی دارند .

 

اخیرآ نوعی چسب مایع یک جزئی نیز با استقبال مواجه شده است . این چسبها تحت تآثیر پرتو فرابنفش سریعآ خشک میشوند .

 

برای برخی کارهای ظریف و موقت مناسب هستند .

 

در ضمن تولید کنندگان این محصول یک نوآوری انجام داده اند ، و آنرا در تیوبی ریخته که یک سر آن نازل ظریفی تعبیه شده است که مایع چسب به راحتی روی محل مورد نظر ریخته شود . و در سر دیگر این تیوب یک لامپ کار گذاشته اند که از آن پرتو فرابنفش ساطع میگردد .

 

چسب با اشعه یو وی

 

چسبهای نواری :

 

تا اینجا با انواع چسبها و کاربردهایشان آشنا شدید .

 

تمام این چسبها نقطه مشترکشان مایع بودن آنهاست . البته  با غلظتهای مختلف ، که به روشهای گوناگون بکار برده میشوند  .

 

کاربرد این چسبها ، قرارگرفتن بین دو سطح یا دو شیئ همجنس یا متفاوت ،تزریق داخل درز و شکاف ، مالیدن روی سطوح و امثالهم میباشند .

 

در زندگی بشر همواره جای یک نوع چسب خالی بود . که محققان برای ساختنش تلاشهای فراوان کردند . و آن چسب نواری میباشد .

 

امروزه بر خلاف چسبهای دیگر همه مردم جهان با آن آشنا و از آن استفاده های فراوان میکنند . و اغلب نمی دانند برای ساخت و توسعه آنها چه تلاش و زحماتی صورت گرفته است .

 

  اولین بار در علم پزشکی مواد چسب را روی یک نوار پارچه ایی میمالیدند و آنرا در محل مورد نظر بکار میبردند .

 

 سطح نوار کاغذی را با آب چسب (چسب آبکی ساده مثل آب قند ) آغشته و برای بستن پاکت کاغذی و امثالهم استفاده میکردند .

 

 با پیشرفت چسبهای مایع ،  چسب تمبر های پستی و لبه درب پاکتهای نامه متحول شد .

 

پیدایش چسب نواری اوایل قرن بیستم است . به تعبیری چسب دنیای مدرن است . این چسب علی رغم سادگی از یک تکنیک ویژه استفاده میکند ، که در گذشته تصورش هم ممکن نبود .

 

برای توضیح این تکنیک ، لازم است سطح چسبدار نوار چسب را با میکروسکپ بسیار قوی بررسی کنیم .

 

آنچه مشاهده میشود حیرت انگیز است .

 

اولآ این سطوح به ظاهر صاف و یکنواخت ، بطور کلی ناصاف و اسفنجی هستند ، و مملو از حفره های زیادی میباشند .

 

این حفره هاوقتی نوار چسب روی یک سطح گذاشته یا چسبانده میشود ،به سرعت ملکولهای هوا را درمیلیونها حفره  به دام انداخته و به مثابه بادکش عمل می کنند . و نتیجه اش چسبیدن به سطوح است .

 

برای کندن و جدا نمودن آن کافیست هوای حفره ها آزاد شوند .این عمل با نیرویی بیشتر از قدرت چسبندگی نوار باید انجام شود .تاملکولهای هوای محبوس در حفره ها آزاد گردند .

 

 کشف پلاستیک و الیاف رزینی ،موجبات ساخت  نوارهای مختلف یا فیلمهای بسیار ظریف را فراهم ساختند .

 

 چسبهای اکریلیک پایه آب و حلال نیز با بهره مندی از تکنولوژیهای مدرن تولید نوار موجب ساختن این همه تنوع در صنعت چسب گردیدند .

 

امروزه یکی از پولسازترین صنایع در جهان صنعت چسب است . !

 

 

چند نوع چسب نواری

 

نقش چسب در توسعه و رشد علم و دانش :

 

همانگونه که در بخش پیدایش رزین در چسبها توضیح داده شد . بشرپس از توفیق در آببندی قایقها توانست ، قایقهای بزرگتر و محکمتر چوبی بسازد .

توانست اقیانوسها را فتح کرده ،سرزمینهای جدید را کشف کند .

 

با بهره جستن از چسب نشاسته موفق شد کاغذ تهیه نماید . با چسب توانست کاغذ را روی هم گذاشته صحافی و جلد کرده کتاب بسازد .

 

موفق شد با ترکیب چسب  مرکب و جوهر ماندگار بر کاغذ بسازد و صنعت چاپ را متحول کند .

 

با استفاده از چسب امکان تهیه رنگهای متنوع مقدور شد ، و بواسطه آنها نقاشیهای هنرمندان ماندگار گردید .

 

چسب بود که بشر توانست ساروج تهیه و بناهای عظیم بوجود آورد .

 

بدنبال تهیه چسب از شیره درختان بود که محققان علوم شیمی موفق به ساخت پلیمر و نهایت ساخت رزینها شدند .

 

نقش رزینها در تمام صنایع و علوم ، تحولاتی را موجب گردید، که میتوان ادعا کرد چسب در توسعه و رشد علم و دانش بشر نقش کلیدی داشته است . 

 

چسب رزینی۱۲۳

 

 

 

 

 

 

 

1
دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
newest oldest most voted
Notify of
شبنم نیایش
Guest
شبنم نیایش

ممنون از سایت خوبتون

فهرست