رزین چیست ؟

 

عمر رزین بیشتر از عمر انسان است .

تمام دستاوردهای بشر از طبیعت گرفته شده ،و خلاقیت در رفع نیازها موجب اکتشافات و اختراعات گردیده است .

شیره درختان به ویژه درخت کاج با خصلت چسبندگی و غلظتی که دارند . کنجکاوی انسان را برانگیخت .

این ویژگی موجب شد ، موارد مصرف آنرا شناسایی کنند .

 آببندی قایقهای چوبی ، مومیایی اجساد موارد مصرف اولیه این مواد بودند .

با روشن شدن ویژگی فساد ناپذیری و غیرسمی بودن شیره درختان ،  حفاظت مواد غذایی کاربرد گسترده ایی پیدا کرد .

 

 

شیره درخت

 

 در دورانهای مختلف زمین شناسی که درختان و جانوران با خاکستر های آتشفشانی مدفون گردیدند. و تبدیل به نفت و کانیهای مختلف گشتند .

این صمغها نیز بر اثر فشار لایه های فوقانی و حرارت هسته مرکزی زمین  به سنگ کهربا مبدل شدند . از طرفی حشراتی درون این صمغها (شیره درختان) گرفتار شدند . که برای دانشمندان علوم طبیعی بسیار با ارزشند .

 

سنگ کهربا

 

با پیشرفت دانش و تکنولوژی از صمغ های طبیعی نوعی پلیمر ساخته شد .

بتدریج با شکست ملکولی روغنهای گیاهی رزین مصنوعی بدست آمد .

این دستاورد علمی دریچه های بسیاری در رفع نیازهای بشری را گشود .

و در مقابل مواد با پایه نفت و پتروشیمی انقلابی در صنایع گوناگون را باعث شد .

رزیتها با ویژگیهای مختلف و کاربردهای گوناگون در لابراتوارهای شیمی شناخته و به بازار عرضه گردیدند.که در زیر به شرح آنها میپردازیم.

 

رزین طبیعی(شیره درخت یا صمغ)

 

خواص رزین :

 

  در مقاله آموزش کار با چوب و رزین اپوکسی توضیح  مختصری در مورد رزین داده ایم . از جمله :

رزین ماده ایی چسبناک ،دارای مقاومت بالا در مقابل آب و رطوبت ، مقاوم در برابر آتش ، تحمل گرما تا صد درجه سانتیگراد (در برخی انواع بیش از صد و پنجاه درجه سانتیگراد) ،میباشد .

همچنین دارای قابلیت جامد شدن با مقاومت بالا در مقابل فشار ، تنشهای مکانیکی و عبور جریان الکتریکی است .

از طرفی در برابر چربیها ، بازها و اغلب مواد شیمیایی بسیار مقاوم میباشد .

 

انواع رزین :

 

رزینها از تنوع زیادی برخوردارند .که مهمترین آنها عبارتند از : اپوکسی ، پلی استر ، اکریلیک ،وینیل استر و پلی اورتان میباشد .

به دلیل محدوده فعالیت لگنا فقط به شرح رزین اپوکسی می پردازیم .

رزین اپوکسی :

 

مهمترین رزین ، خانواده رزینها رزین اپوکسی است .

اصطلاح اپوکسی به مواد شیمایی اطلاق میشود ، که در ساختار ملکولی آنها یک اتم اکسیژن با دو اتم کربن دیگر که به نوعی به هم پیوند خورده اند وجود داشته باشد .

 از واکنش بین اپی کلروهیدرین (epichlorohydrin)با بیسفنول ای (bisphenol A) رزین اپوکسی تولید میگردد.

رزین اپوکسی بیرنگ و در مواردی متمایل به زرد میباشند .

برای اطلاعات علمی بیشتر اینجا کلیک کنید .

 

رزین اپوکسی

 

جامد سازی رزین اپوکسی :

رزین اپوکسی از نقطه نظر روش جامد شدن به دو نوع تقسیم میشوند . که شامل رزینهای اپوکسی یک و دو جزیی است .

رزینهای یک جزیی به نوغ یا دسته ایی اطلاق میشوند ، که در مجاورت هوا خشک یا جامد میگردند .

این قبیل رزینهای اپوکسی در صتایع چسب و رنگ کاربرد فراوان دارند .

نوع دوم ، رزینهای اپوکسی دو جزیی است ، که در زیر به آنها میپردازیم .

رزین اپوکسی دو جزیی :

 

رزین اپوکسی ماده ایی بیرنگ ، بدون بو ، غلیظ و چسبناک است .

این ماده در حالت خالص خشک نمیشود ، و حالت مایع و سیال بودن خود را حفظ میکند .

در صورتیکه برای قالب ریزی مناسب است ، ولی بدرد نمی خورد ، چون چیزی در قالب شکل نخواهد گرفت .

لذا محققان شیمی بفکر ترکیب آن با ماده ایی دیگر افتادند . و رزین خشک و عالی پا به عرصه گذاشت .

از این به بعدش راحت بود ،چون میتوانستند هر دو مواد را بصورت مایع روانه بازار کنند . و مصرف کننده در زمان استفاده ترکیب را انجام دهد .

در نتیجه به این روش اصطلاح دو جزیی اطلاق گشت . و رزین اپوکسی در این خانواده جای گرفت .

 

رزین اپوکسی و هاردنر

 

 

هاردنر چیست :

 

مطابق آنچه که در رزین اپوکسی دو جزیی گفته شد . ماده دیگری به رزین اپوکسی افزوده شد ، که عمل خشک و جامد شدن آن حاصل شود . این ماده را هاردنر اپوکسی نامیدند .

 

هاردنر را از گروه آمینها تهیه می کنند .

هاردنر باعث یک پیچیدگی در ساختمان ملکولی رزین اپوکسی شده ، و فرایندی گرما زا ایجاد مینماید .

تولید کنندگان هاردنر نسبتهای متفاوتی برای ترکیب محصول خود پیشنهاد می کنند .مانند :

نسبتهای یک به یک ، دو به یک و یک سوم به دو سوم که رایج ترین دو به یک است.

آنچه که در این مورد از اهمیت برخوردار است . و رعایت آن الزامیست ، توزین دقیق نسبت ترکیب مطابق پیشنهاد تولید کننده میباشد .

مصرف کننده مجاز نیست تغییری در این نسبت بدهد. چون کیفیت قطعه ساخته شده شدیدآ دچار افت میشود ، و در مواردی قطعه فقط باید به زباله دانی رهسپار گردد. 

 

پروسه ترکیب رزین اپوکسی با هاردنر :

 

برای انجام یک ترکیب با کیفیت بایستی نکاتی را مورد توجه قرار داد. از جمله:

تهیه رزین اپوکسی و هاردنر مرغوب .

توزین دقیق .

محیط مناسب

ابزار و وسایل مورد نیاز.

رزین اپوکسی و هاردنر

 

 

تهیه رزین اپوکسی و هاردنر مرغوب .

 

در بازار ایران برند های داخلی و خارجی مختلفی موجود است .

 

ولی بعلت تقاضای روزافزون برای برخی از کالاهای مورد نیاز مردم ،وجود بازار سیاه و سودجویان فراوان ، نهیه نوع مرغوب اغلب کالا ها با مشکلاتی همراه است .

 

 رزین اپوکسی نیز از این قاعده مستثنی نیست .

 

لذا پیشنهاد می گردد ، از جای مطمئن خریداری کنید .

 

برندهای معروف خارجی با بسته بندی نام و نشان دار پلمب شده در حال حاضر بسیار کم و گران قیمت میباشد .

 

ولی تجار وارد کننده بصورت بشکه های بزرگ وارد ، و خود یا دیگران آنرا در مقادیر کم با بسته بندیهای یک کیلویی و کمتر در بازار توزیع میکنند .

 

متاسفانه در این مرحله است که سودجویان بهره برداری سرشار از سود خود را اعمال کرده ، و موجب سلب اعتماد عمومی میگردند .

 

چون با افزودن مواد غیر مجاز کیفیت رزین اپوکسی را تنزل میدهند .

مصرف کننده در ساخت قطعات رزینی دچار مشکلات فراوان میشوند و علت واقعی را نمیتوانند شناسایی کنند .

البته انواع رزینهای مرغوب آلمانی ، کره ایی و ترکیه ایی به همین روش بسته بندی و در بازار موجود است.

فقط باید از فروشنده مورد اطمینان نظیر برخی سایتهای خوشنام و معروف اینترنتی تهیه کنید .

در این خصوص میتوانید رزین اپوکسی مخصوص لگنا را با اطمینان از فروشگاه خرید آنلاین لگنا تهیه فرمائید.

 

توزین دقیق .

 

یکی از مهمترین مراحلی که در ترکیب رزین اپوکسی و هاردنر باید به دقت انجام شود . مقادیر لازم از رزین و هاردنر است .

اینکار به چند روش قابل انجام است :

 پیمانه مدرج .

شمارش پیمانه .

ترازوی دیجیتال .

پیمانه مدرج .

این قبیل پیمانه ها در لابراتورهای شیمیایی در اندازه و انواع مختلف مورد استفاده میباشند ، و انواع ساده آنها در بازار موجود است .

پیمانه مدرج

 

 

شمارش پیمانه .

در این روش نیازی به درجه دار بودن پیمانه نیست .

متناسب با مقدار مورد نیاز قالب و درصد ترکیب یک ظرف با آگاهی از ظرفیت آن انتخاب میکنیم . و با شمارش چند مرتبه آنرا پر و در ظرف انتخاب شده برای ترکیب خالی می نمائیم .

مثلآ هاردنر شما دو به یک است ، یعنی یکصد گرم رزین اپوکسی باید با پنجاه گرم هاردنر ترکیب شود .

یا با یک پیمان که ظرفیت پنجاه گرم دارد . دو مرتبه آنرا پر از رزین کرده و در ظرف ترکیب خالی میکنیم . سپس یک مرتبه آنرا پر از هاردنر کرده و به رزینی که در ظرف ترکیب ریختیم اضافه مینمائیم .

 

پیمانه غیر مدرج

 

 

 

 

ترازوی دیجیتال .

خوشبختانه انواع ترازوهای دیجیتال کوچک و بسیار دقیق در بازار موجود است .

 

ابعاد آنها حدود ابعاد یک موبایل و خیلی سبک هستند .

در ظرفیتهای یکصد تا سیصد گرمی آنها مناسب ساخت زیورآلات میباشند . و بهترین ، مناسبترین و دقیق ترین روش برای توزین رزین اپوکسی و هاردنر هستند .

روشهای پیمانه ایی مدرج و شمارشی احتمال خطای انسانی دارند ، ولی ترازوی دیجیتال فاقد هر گونه خطایی است.

 

ترازو دیجیتال

شرایط محیطی :

 

برای انجام یک ترکیب با کیفیت بین رزین اپوکسی و هاردنر رعایت نکاتی در ایجاد محیط مناسب الزامیست . برای آشنایی بیشتر به این مهم لازم است . به ویژگی رزین اپوکسی در این رابطه بپردازیم .

دمای مناسب .

برای درک اهمیت دمای محیط ،لازم است رفتار رزین اپوکسی و هاردنر را بیشتر مورد توجه قرار دهیم .

ترکیب رزین و هاردنر یک واکنش گرمازا (ترموست) میباشد .

ولی این خاصیت ما را مجاز نمی کند ،عمل ترکیب را در هر شرایط و دمایی انجام بدهیم .

همانگونه که در آشنایی با رزین اپوکسی توضیح دادیم ، رزین ماده چسبناک و غلیظی است . و سرما غلظت آنرا افزایش میدهد . و عکس آن در گرما رخ میدهد .

البته رزین بصورت رقیق در بازار موجود است ،ولی سودجویان با افزودن حلالی بنام زایلن رزین رقیق عرضه میکنند .

این نوع رزین رقیق فیک هستند و نباید مصرف شوند .

دمای محیط کار برای انجام ترکیب و محل نگهداری رزین اپوکسی باید بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد باشد .

و زمان ترکیب پیشنهاد میشود ، دمای رزین بین ۳۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد رسانده شود .

در چنین دمایی عمل هم زدن رزین اپوکسی با هاردنر با سهولت انجام و پوشش دادن کامل قالب براحتی صورت میگیرد . چند روش برای رسیدن به دمای مناسب وجود دارد .ازجمله : 

_ منابع گرمازا .

قراردادن ظروف حاوی رزین و هاردنر در مجاورت گرما ، مانند رادیاتور شوفاژ یا منابع گرمازای مشابه ، با سشوار و رعایت فاصله به آرامی اطراف ظرف را گرم کنید .

_ آب گرم .

قراردادن ظروف حاوی رزین و هاردنر در داخل یک ظرف بزرگتر که دارای آب حدود ۴۰ درجه سانتیگراد باشد . در این روش باید دقت کرد به هیچ عنوان مواد با آب تماس نداشته باشد .

_ دستگاه ماکروویو .

استفاده از دستگاه ماکروویو که به مبتدیان توصیه میشود استفاده نکنند . این روش در آموزش پیشرفته توضیح داده خواهد شد .

_ سایر شرایط مناسب سازی محیط .

علاوه بر دما لازم است نکات دیگری را مورد توجه قرار دهیم . 

_ تهویه .

دربها و پنجره های محیط انتخابی برای کار باید قابلیت لازم برای جلو گیری از باد و جابجایی هوا را داشته باشند . در صورت امکان نصب یک هواکش بسیار مفید است .

_ نور .

محیط کار لازم است از نور مناسبی برخوردار باشد . وجود یک نور متمرکز مانند چراغ مطالعه یا انواع مشابه که بالای سر میز کار باشد ، بسیار مفید و در مواردی الزامیست .

میز کار .

در محیط انتخابی وجود یک میز کار لازم است . فضای اطراف میز باید به فرد اجازه مانور بدهد .

از طرفی خالی از موانع و اشیای اضافه باشد . داشتن یک صفحه کار برای روی میز بسیار مفید و کاربردی است .

بهترین نوعش یک صفحه به ابعاد حداقل ۲۰ در ۳۰ سانتیمتر از جنس سیلیکون میباشد .

ولی میتوانید یک صفحه چوبی یا مقوای ضخیم را با چسب نواری پهن پوشش داده و استفاده کنید .

زمان عملیات ، سعی کنید اول روی میز تمیز و هیچ شیئی به جز هر آنچه که برای ترکیب رزین و قالبریزی لازم دارید ، وجود نداشته باشد .

دوم صفحه کار را در کنار آنها روی میز قرار دهید و فقط روی صفحه کار کنید .

در حین کار خواسته و نا خواسته رزین و رنگ ریخته میشود . این صفحه به راحتی تمیز و برای نوبت بعد آماده میماند .

در ضمن در خاتمه کار آنرا کنار گذاشته و میز آماده انجام عملیاتی دیگر نظیر سمباده زدن و امثالهم خواهد شد .

هر اندازه منظم باشید و برای هر چیزی جای مشخصی اختصاص دهید .

من با تجربه سالها کار به شما اطمینان میدهم . رعایت این نکات شما را موفق به ساخت قطعات زیبا و با کیفیتی خواهد نمود .

موارد کاربرد رزین اپوکسی :

باکشف و شناخت رزین اپوکسی ،دریچه ایی روبروی انسان گشوده شد ، که دستاوردهای رو به افزایشی را موجب گشت .

این دستاوردها تقریبآ موجبات تحول در تمام صنایع را فراهم ساخت .

باعث اشتغال بکار میلیونها نفر در جهان شد . برخی از مهمترین کاربردهای رزین اپوکسی عبارتند از : 

صنایع چسب ،صنایع رنگ ،صنایع الکترونیک ،صنایع فایبر گلاس ، صنایع عایق ، ساخت زیورآلات ،ساخت میز ساخت دکوراسیون ساختمان ساخت دکوراسیون ساختمان ،ساخت سنگهای مصنوعی ،پوشش کف ،صنایع غذایی و کاربردهای بیشمار دیگر .

 

چند مورد از کاربردهای رزین اپوکسی

 

رزین اکریلیک چیست :

 

رزین اکریلیک یکی از رزینهای بسیار مهم است .این رزین بر خلاف رزینهای پلی استر و رزیتهای اپوکسی که دو جزیی میباشند .

برای استفاده به هیچگونه خشک کننده ایی (هاردنر) نیاز ندارد .

کاربرد عمده اش در صنعت رنگ و ساخت صفحات پلکسی است .

لذا در مقاله رنگ چیست ؟ ، بخش رنگهای اکریلیک ، همچنین مقاله چسب رزین چیست ؟توضیحات لازم ارایه شده است .

خواهشمند است برای اطلاعات بیشتر در این خصوص به آن مقالات مراجعه فرمائید .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2
دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
newest oldest most voted
Notify of
کیارش
Guest
کیارش

واقعا که چقدر اطلاعات شما کامل و دقیق بود،استاد چه چسبی برای درست کردن اسلایم مناسبه؟

Ehsan
Guest
Ehsan

زکات علم اموزش آن است ، واقعا معلومه که با عشق و علاقه مطالب تهیه شده، امیدوارم در زندگی شخصی و حرفه ای خودتون به کمال موفقیت برسید و ممنون از اینکه تجارب و دانسته هاتون رو به اشتراک گذاشتید

فهرست